Eamon Butler: Kompendium myśli Ludwiga von Misesa

Prenumerata Najwyższego Czasu!

W naszej księgarni jest dostępna książka Eamona Butlera „Ludwig von Mises. Kompendium myśli ekonomicznej”. Publikujemy tłumaczenie kilku refleksji autora tego najbardziej kompetentnego zbioru myśli sławnego ekonomisty:

Krach kredytowy utwierdził mnie w przekonaniu o wysokiej wartości szkoły austriackiej. Wraz z grupą przyjaciół założyłem Cobden Centre. Zgodnie z wizją Toby’ego Baxendale’a, miało ono stać się kontynuatorem tradycji liberalizmu manchesterskiego i ośrodkiem austriackiej szkoły ekonomicznej w Wielkiej Brytanii. Miało ono spełniać rolę uzupełniającą wobec IEA (Institute of Economic Affairs), promując różne szkoły myślenia wolnorynkowego.

"Albo prywatna własność środków produkcji, albo głód i nędza dla wszystkich" (Mises)
Ludwig von Mises był najprawdopodobniej najbardziej wpływowym autorem tworzącym w ramach nurtu, który został zapoczątkowany w XV i XVI wieku w Salamance przez scholastyków dominikańskich i jezuickich. Chociaż od austriackiego ekonomisty dzielą ich wieki, to właśnie oni jako pierwsi pisali usystematyzowane traktaty o ekonomii. I oni, i Mises zdawali sobie sprawę, że interwencja we wzajemną współpracę wolnych jednostek nie jest ani sprawiedliwa, ani rozsądna. Odgórne ustalanie ceny pieniądza, podobnie jak innych dóbr konsumpcyjnych, jest nierozważne i skierowane przeciwko produktywności, a jednak centralna kontrola stóp procentowych właśnie na tym polega. Jej owocem jest obecny kryzys. Osiągnięcia Misesa są zadziwiające. Niewielu ludzi jest świadomych faktu, że Friedrich August von Hayek był socjalistą, dopóki nie zapoznał się z pracą „Socialism: An Economic and Sociological Analysis”. Ludzie próbują pogodzić indywidualizm i społeczeństwo, gdy tymczasem Mises, metodologiczny indywidualista, napisał po prostu: „Społeczeństwo to współpraca, to społeczność w działaniu”. Niezmiernie bym sobie życzył, aby każda osoba określająca się jako „liberał” przeczytała „Liberalizm w tradycji klasycznej”, każdy bankier „Teorię pieniądza i kredytu”, każdy socjolog społeczny „Ludzkie działanie”, a każdy polityk „Theory and History”.

Dzieła Misesa są często lekceważone lub błędnie interpretowane przez jego krytyków; niektóre prawdy nadal czekają na ponowne odkrycie. Spośród prac Misesa chciałbym przede wszystkim omówić „Biurokrację”. Dowiadujemy się z niej, że choćbyśmy znali wiele stylów i narzędzi zarządzania, można je zasadniczo podzielić na dwie kategorie: zarządzanie przez obywatela- osobę prywatną lub zarządzanie przez rząd, to znaczy przez podział zysków lub biurokrację. Dopóki nie uświadomimy sobie, że zysk jest miarą wartości tego, co wytworzyliśmy dla innych, a działalność przedsiębiorcza jest twórczym sposobem pomagania innym, nasze usługi publiczne będą pozostawiać wiele do życzenia – swobodne ceny rynkowe są niezbędnym warunkiem rozsądnej kalkulacji ekonomicznej. Oto dlaczego Mises liczy się dzisiaj – wydaje się, że żyjemy w czasach zjawiska określanego przez niego jako „kryzys interwencjonizmu”. Choć jedna interwencja goni drugą, coraz wyraźniej widać, że nasze prywatne zasoby się wyczerpują. Restrykcyjne środki zaradcze mogą jedynie ograniczyć wydajność. Ingerencja w funkcjonowanie rynku jest ewidentnie nieproduktywna, jak choćby premie dla pracowników banków, które choć otrzymały fi nansową zapomogę z kasy państwowej, nadal nie są w stanie pożyczać pieniędzy. Bogactwo się tworzy, a nie otrzymuje, a obecna polityka finansowa musi w końcu doprowadzić do zdławienia dobrobytu, bezpieczeństwa i wolności. Droga ta prowadzi do socjalizmu na niemiecką modłę – zjawiska istniejącego współcześnie, opisanego przez Davida B. Smitha w jego monografii wydanej przez IEA, a zatytułowanej: „Living with Leviathan”.

Kolejne interwencje nie są sposobem na wyjście z kryzysu, a od zrozumienia tego faktu zależy jakość życia niezliczonych ludzi. W ciągu ostatnich 100 lat wydatki publiczne wzrosły z 10-15% PKB mierzonego kosztem czynników produkcji do prognozowanych wydatków w wysokości 53,4% w 2010 roku. Tutaj należy wrócić do wypowiedzi Misesa dotyczących tzw. trzeciej drogi: „Polityka środka drogi nie jest systemem gospodarczym, który może trwać. To metoda na budowanie socjalizmu »na raty«”.

O Autorze: Ludwig von Mises był płodnym twórcą. Przygotowując reprezentatywny wyciąg z jego dzieł – Ludwig von Mises. Kompendium myśli ekonomicznej – Eamonn Butler podjął się gigantycznego zadania. Udało mu się dokonać wspaniałej syntezy poglądów Misesa wyrażonych na tysiącach stron. Żaden profesor nigdy nie poleci swoim studentom, by nie czytali tekstów źródłowych. Jednakże wyciąg z prac Ludwiga von Misesa autorstwa Eamonna Butlera wspaniale spełnia rolę wprowadzenia do twórczości naukowej tego odkrywczego ekonomisty. Z pewnością stanie się wartościową pozycją dla wszystkich pragnących lepiej zrozumieć prace Misesa. Dr Eamonn Butler jest dyrektorem Instytutu Adama Smitha – wpływowego think tanku, który stworzył strategie promujące wybór i konkurencję w sektorze podstawowych usług. Posiada stopnie naukowe w dziedzinie ekonomii, filozofii i psychologii, a w 1978 roku uzyskał stopień doktora na Uniwersytecie St. Andrews. W latach siedemdziesiątych XX wieku pracował jako konsultant Kongresu Stanów Zjednoczonych do spraw systemu emerytalno-rentowego oraz wykładał filozofię w Hillsdale College (Michigan). Po powrocie do Wielkiej Brytanii pracował jako redaktor naczelny „The British Insurance Broker”, a następnie poświęcił się wyłącznie pracy na rzecz Instytutu Adama Smitha, którego był współzałożycielem wraz ze swoim współpracownikiem, dr Madsenem Pirie. Dr Butler jest autorem książek o laureatach Nagrody Nobla – Miltonie Friedmanie i F. A. Hayeku – oraz autorem książki „Ludwig von Mises: Fountainhead of the Modern Microeconomics Revolution”. Dla IEA dr Butler napisał książkę „Adam Smith – a Primer”. Jest także współautorem licznych książek o inteligencji i badaniu IQ, jak również aktywnym publicystą prasowym i telewizyjnym w Wielkiej Brytanii.

Książka „Ludwig von Mises. Kompendium myśli ekonomicznej” to kompendium dorobku jednego z największych ekonomistów naszych czasów Ludwiga von Misesa. Książka jest dostępna tutaj (kliknij)Publikacja jest efektem współpracy Instytutu Globalizacji z Institute of Economic Affairs – pierwszym instytutem spraw publicznych na świecie, założonym przez innego sławnego ekonomistę Fridricha Augusta von Hayeka.

Comments are closed.