W poniedziałek rozpoczęcie roku szkolnego. Ponad 4,5 mln dzieci wróci do szkół. Jakie czekają ich zmiany?

Uczniowie/Zdj. ilustracyjne. PAP/Tytus Żmijewski
Uczniowie/Zdj. ilustracyjne. PAP/Tytus Żmijewski
REKLAMA

Zajęcia dydaktyczno-wychowawcze w roku szkolnym 2019/2020 rozpocznie ok. 4,6 mln uczniów w 24 tys. szkół, a także około 1,4 mln dzieci w ponad 22 tys. przedszkoli.

W szkołach podstawowych będzie uczyć się ponad 3 mln uczniów, w tym w I klasie około 385 tys. dzieci wynika z informacji MEN.

REKLAMA

W szkołach ponadpodstawowych (liceach ogólnokształcących, technikach, branżowych szkołach I stopnia i szkołach przysposabiających do pracy) kształcić się będzie ok. 1,5 mln uczniów. W szkołach policealnych nowy rok szkolny rozpocznie ok. 220 tys. słuchaczy, a w szkołach dla dorosłych (podstawowych i liceach) ok. 142 tys. słuchaczy.

2 września br. to również pierwszy dzień zajęć dydaktyczno-wychowawczych dla około 1,4 mln dzieci w wieku 3-6 lat w ponad 22 tys. przedszkoli, oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych i innych formach wychowania przedszkolnego.

Od września rozpocznie się wdrażanie nowej podstawy programowej kształcenia ogólnego do szkół ponadpodstawowych, jak i nowych podstaw programowych kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego. Począwszy od 1 września 2019 r. we wszystkich klasach pierwszych/semestrach pierwszych szkół prowadzących kształcenie zawodowe (branżowych szkół I stopnia, pięcioletnich techników, klas dotychczasowych czteroletnich techników oraz szkół policealnych) będzie obowiązywała nowa klasyfikacja zawodów szkolnictwa branżowego.

Praca nauczyciela na czas określony

Zmiany też będą dotyczyły nauczycieli. Znika obowiązek oceniania nauczyciela raz na pięć lat, a system awansu zawodowego wraca do stanu sprzed września 2018 r. Zmieniają się przepisy dotyczące kształcenia nauczycieli, doskonalenia i doradztwa metodycznego. Od 1 września wzrosną też wynagrodzenia nauczycieli.

Od września 2019 r. wynagrodzenia nauczycieli wzrosną o blisko 10 proc. (w porównaniu do obowiązujących od stycznia br.). W roku 2019, w stosunku do stanu obowiązującego w grudniu 2018 r., będzie to w sumie ok. 15-procentowy wzrost pensji nauczycieli. Młodzi nauczyciele rozpoczynający pracę w zawodzie w okresie stażu będą otrzymywali dodatkowe świadczenie „na start” w wysokości 1000 zł. Kwota dodatku za wychowawstwo klasy będzie wynosiła minimum 300 zł. Dodatek ten będzie przysługiwał również nauczycielom wychowania przedszkolnego, a jego kwotę ustalą samorządy.

Wprowadzone zostanie też ograniczenie zawierania umów o pracę na czas określony do maksimum 36 miesięcy. Obecnie nie ma ograniczeń w tym zakresie.

W roku szkolnym 2019/2020 rozpocznie się rekrutacja nauczycieli i dyrektorów szkół do udziału w szkoleniach z projektu „Lekcja: Enter”. Nauczyciele będą uczyli się wykorzystywać technologie informacyjno-komunikacyjne w codziennej pracy z uczniami. W sumie w ciągu najbliższych czterech lat przeszklonych zostanie 75 tys. nauczycieli.

Stołówka i stomatolog

Od 1 września 2019 r. wchodzi również w życie ustawowy wymóg zobowiązujący szkoły do zapewnienia uczniom miejsca na spożywanie posiłków. Ma być realizowany rządowy program wsparcia samorządów w ramach programu „Posiłek w szkole i w domu”. Na ten cel ma zostać przekazane samorządom 40 mln zł na wyposażenie lub modernizację szkolnych stołówek lub jadalni. W sumie w ciągu 5 lat będzie to 200 mln zł.

Od nowego roku szkolnego 2019/2020 organ prowadzący szkołę lub placówkę będzie zobligowany do przekazania do szkół informacji o podmiotach wykonujących działalność leczniczą, udzielających świadczeń zdrowotnych w zakresie leczenia stomatologicznego dla dzieci i młodzieży, finansowanych ze środków publicznych. O informacje te powinien się zwrócić do wojewódzkiego oddziału NFZ, który zawiera kontrakty na stomatologię dziecięcą.

Ponadto od września wchodzą w życie przepisy ustawy o opiece zdrowotnej nad uczniami. Ma ona na celu zapewnienie równego dostępu do opieki zdrowotnej w szkole i będzie obejmowała profilaktyczną opiekę zdrowotną oraz opiekę stomatologiczną. Profilaktyczna opieka zdrowotna będzie – zgodnie z założeniami – realizowana przez: pielęgniarkę środowiska nauczania i wychowania albo higienistkę szkolną w gabinecie profilaktyki zdrowotnej w szkole.

Opieka stomatologiczna ma być zapewniona przez lekarza dentystę w gabinecie dentystycznym w szkole albo w gabinecie poza szkołą, albo w dentobusie. Dodatkowo szkoły będą miały obowiązek opracowywania programu wychowawczo-profilaktycznego na podstawie wyników corocznej diagnozy w zakresie występujących w środowisku szkolnym potrzeb rozwojowych uczniów. Program wychowawczo-profilaktyczny uchwala rada rodziców w porozumieniu z radą pedagogiczną.

Szkoły dla nauczycieli

W życie wchodzą również przepisy dotyczące szkolnictwa branżowego. Minister edukacji będzie ustalał prognozę zapotrzebowania na pracowników w zawodach szkolnictwa branżowego na krajowym i wojewódzkim rynku pracy. Szkoły zawodowe będą miały obowiązek współpracy z pracodawcami (przed rozpoczęciem kształcenia w danym zawodzie obie strony będą musiały zawrzeć ze sobą porozumienie lub umowę). Wprowadzony zostanie staż uczniowski u pracodawcy na podstawie umowy. Będzie on wliczany do okresu zatrudnienia, a pracodawca wliczy świadczenia wypłacane uczniowi w koszty uzyskania przychodu.

Od 1 października 2019 r. wejdą w życie przepisy wprowadzające istotne zmiany w kształceniu nauczycieli. Nauczycieli będą kształcić wyłącznie uczelnie spełniające określone warunki. Studia na kierunkach nauczycielskich będą realizowane w 5-letnich cyklach – jako studia jednolite magisterskie lub studia I i II stopnia realizowane w tym samym zakresie. Kształcenie nauczycieli wczesnej edukacji będzie prowadzone wyłącznie w trakcie jednolitych studiów magisterskich. Kształcenie nauczycieli pedagogów specjalnych będzie prowadzone wyłącznie w trakcie jednolitych studiów magisterskich oraz – w przypadku nauczycieli posiadających już kwalifikacje do nauczania przedmiotu lub prowadzenia zajęć edukacyjnych – studiów podyplomowych.

W Polskiej Komisji Akredytacyjnej ma powstać odrębny zespół, który zajmie się oceną jakości kształcenia nauczycieli w uczelniach. Studia podyplomowe nadające kwalifikacje nauczycielskie będą mogły być prowadzone wyłącznie przez uczelnie zapewniającą kadrę kształcącą nauczycieli na studiach I lub II stopnia lub jednolitych studiach magisterskich na kierunku odpowiadającym zakresowi kształcenia na studiach podyplomowych.

Kształcenie nauczycieli będzie prowadzone na podstawie nowych standardów. Zmiany obejmą również system doskonalenia zawodowego nauczycieli i organizację doradztwa metodycznego. Więcej zadań będą miały publiczne placówki doskonalenia.

Obietnica podwyżek

MEN podaje, że kwota subwencji oświatowej w 2019 r. wynosi 45,9 mld zł, co daje wzrost w stosunku do 2018 r. (43,1 mld zł) o 2,8 mld zł, tj. o 6,6 proc. Wzrost kwoty uwzględnia m.in. środki na podwyżki wynagrodzeń nauczycieli od 1 stycznia 2019 r. „Na sfinansowanie podwyżek wynagrodzeń nauczycieli od 1 września 2019 r. zostaną wyodrębnione dodatkowe środki w budżecie państwa w wysokości 1 mld zł” – zaznaczono w komunikacie resortu.

Samorządy otrzymają wsparcie w zadaniach związanych z wprowadzaniem reformy edukacji z rezerwy 0,4 proc. części oświatowej subwencji ogólnej. Cała kwota rezerwy 0,4 proc. na 2019 r. wynosi 183,6 mln zł. Kwota rezerwy może ulec zwiększeniu w trakcie roku budżetowego, wskutek korekty błędów statystycznych – zastrzega rząd .

Resort edukacji zaznacza, że „jednym z priorytetów jest przekazanie środków samorządom na doposażenie pracowni przedmiotowych/laboratoriów w pomoce dydaktyczne niezbędne do realizacji podstawy programowej z przedmiotów przyrodniczych w szkołach podstawowych (biologia, geografia, chemia i fizyka)”. Cały program dofinansowania jest zaplanowany na cztery lata (począwszy od 2018 r.). W 2018 r. przeznaczono na ten cel z rezerwy 66,4 mln zł. Pomoc dotyczyła 1556 jednostek samorządu terytorialnego i 1927 szkół podstawowych. W roku 2019 przekazano do realizacji do Ministerstwa Finansów wnioski 1319 jednostek samorządu terytorialnego dotyczące 1544 szkół podstawowych na łączną kwotę 72,6 mln zł.

W 2019 r. przekazano do realizacji do Ministerstwa Finansów wnioski o zwiększenie subwencji w zakresie doposażenia pomieszczeń dydaktycznych 176 szkół i placówek w 133 jednostkach samorządu terytorialnego na łączną kwotę 5,4 mln zł.

Podręczniki za darmo

Od 2017 r. subwencją oświatową zostały objęte 6-letnie dzieci korzystające z wychowania przedszkolnego (rodzice ponoszą koszt wyżywienia). Samorządy otrzymują z budżetu państwa subwencję na każdego 6-latka w przedszkolu w kwocie ponad 4,4 tys. zł średnio na dziecko. Łącznie otrzymały na ten cel subwencję w 2019 roku w kwocie 1,72 mld zł. Natomiast na dzieci w wieku 2,5-5 lat otrzymują dotację przedszkolną w roku 2019 w wysokości 1403 zł na dziecko. Z budżetu państwa na ten cel w 2019 r. zostały przekazane środki w wysokości 1,41 mld zł.

W roku szkolnym 2019/2020 wszyscy uczniowie klas I-VIII szkoły podstawowej otrzymają bezpłatne książki, ćwiczenia, a także materiały edukacyjne przeznaczone do obowiązkowych zajęć edukacyjnych. Z budżetu państwa na cel zostało przeznaczonych w tym roku 286 mln zł.

Ponadto uczniowie z niepełnosprawnościami uczęszczający do szkół ponadpodstawowych dostaną podręczniki i materiały edukacyjne w ramach Rządowego Programu „Wyprawka szkolna”. Szacujemy, że pomoc otrzyma ok. 41 tys. uczniów z niepełnosprawnością. Z budżetu państwa przeznaczono na ten cel 15 mln zł –wylicza resort edukacji.

Jak informuje, na świadczenie „Dobry start”, a w jego ramach 300 złotych jednorazowego wsparcia dla wszystkich uczniów rozpoczynających rok szkolny, bez względu na dochód, w roku szkolnym 2019/2020 budżet państwa przeznaczył 1,44 mld zł.

Źródło: PAP

REKLAMA