„Wszëtczégò bëlnégò” – taki napis pojawił się mediach społecznościowych Artura Dziambora, posła Konfederacji z Gdyni. O co chodzi? Czy to jakiś szyfr?
„19 marca, Dzień Jedności Kaszubów” – przypomina na Twitterze wolnościowiec Artur Dziambor. Życzenia, które prawicowiec złożył Kaszubom – „wszëtczégò bëlnégò” (czyt. wśytciagłe bylnjigłe) – oznaczają po polsku „wszystkiego dobrego”.
Rzeczywiście przed 783. laty papież Grzegorz IX nazwał w swej bulli księcia szczecińskiego Bogusława I „duce Cassubie” – księciem Kaszubów.
Dzisiejszy dzień jest najważniejszym świętem tego pomorskiego ludu, jednak ze względu na lockdown większość planowanych imprez się nie odbyła.
19 marca, Dzień Jedności Kaszubów. pic.twitter.com/GhOtKAF8Sw
— Artur E. Dziambor (@ArturDziambor) March 19, 2021
Kim są Kaszubi? Obok górali to najbardziej konserwatywna grupa w Polsce
Osobom spoza Pomorza kojarzą się głównie z Donaldem Tuskiem – najbardziej znanym ich przedstawicielem obecnie. Nie jest to jednak dobry reprezentant – nie wiele ma bowiem wspólnego z postawą większości Kaszubów.
Statystyki – szczególnie te, które prowadzi Kościół Katolicki – pokazują, że jest to obecnie obok górali najbardziej konserwatywna grupa w Polsce. M.in. charakteryzują się dużo wyższą niż reszta polskich obywateli frekwencją na Mszach Świętych. Częściej korzystają też z sakramentów.
Mapa wyborcza pokazuje również, że to tylko mit, że Kaszubi głosują na PO. W miejscowościach, w których wciąż używa się języka kaszubskiego w wyborach do Sejmu wygrywa PiS, a w samorządowych lokalne ugrupowania kaszubskie. W gdańskiej kampanii prezydenckiej Kaszubi bardzo ciepło przyjęli Grzegorza Brauna z Konfederacji (zdobył on również świetny wynik).
Osób o kaszubskim rodowodzie żyje obecnie w Polsce 566 737, przy czym 228 000 (wedle spisu powszechnego z 2011 roku) deklaruje kaszubską narodowość.
Status prawny języka kaszubskiego w Polsce reguluje ustawa z dnia 6 stycznia 2005 r. o mniejszościach narodowych i etnicznych.
Język kaszubski uznano bo, w odróżnieniu od gwary śląskiej, nie wywodzi się z języka polskiego lecz z pomorskiego. Najbliżej mu do takich języków, jak serbołużycki czy chorwacki. To również mit, że w kaszubskim jest wiele germanizmów – tak naprawdę występują one w podobnej ilości co np. w języku polskim.
Pierwsze zdanie w języku kaszubskim zapisano w 1304 roku. Najstarsze teksty zawierające pełne zdania po kaszubsku pochodzą z 1402 roku. Pierwsze druki w całości po kaszubsku datuje się 1586 rok i są to śpiewniki z pieśniami religijnymi autorstwa Szymona Krofeya.
Narodowi działacze kaszubscy jeszcze przed 1918 rokiem zabiegali o wcielenie tego regionu do Polski, lecz w całości znalazł się on w granicach naszego kraju dopiero po II WŚ.
Znani Kaszubi w historii i dzisiaj
Wśród Kaszubów jest wiele znanych postaci. Jeszcze za czasów Księstwo Pomorskiego, którym władała kaszubska dynastia Gryfitów, pojawiło się wiele osób, które zapisały się w historii Europy. Wśród niech m.in. ostatni wiking na Bałtyku, czyli kaszubski książę Eryk, który w pewnym momencie władał całą Skandynawią (był królem Norwegii, Szwecji i Danii).
Bez Kaszubów nie byłoby też telewizji, bo to właśnie kaszubski wynalazca Paul Nipkow jest twórcą tarczy Nipkowa, urządzenia do mechanicznego wybierania obrazu telewizyjnego stanowiącego podstawowy element pierwszych telewizorów i kamer telewizyjnych (tzw. telewizja mechaniczna).
Kaszubi przyczynili się również do historycznego zwycięstwa Polski w Bitwie pod Oliwą. Kaszubem był także Alfons Flisykowski – dowódca obrony Poczty Polskiej w Gdańsku we wrześniu 1939.
Dziś również, wśród polskich celebrytów, są znani Kaszubi. Wymienić tu można np. piosenkarkę Natalię Szroeder, która na swoich płytach zamieszcza nawet utwory w języku kaszubskim i której rodzice są nauczycielami jęz. kaszubskiego, czy Martę Żmudę-Trzebiatowską, która pochodzi ze starej kaszubskiej rodziny szlacheckiej.
W zeszłym roku o święcie Kaszubów pamiętali w zasadzie jedynie przedstawiciele antysystemowej prawicy. Życzenia Kaszubom złożył wtedy, tak samo jak w tym roku, Artur Dziambor. Rocznicę wpisem uczciła także młodzieżówka Partii KORWiN o raz pomorski oddział Ruchu Narodowego.