Pochwała teologiczna migracji wydaje się głównym punktem papieskiego nauczania podczas wizyt na Cyprze i w Grecji. Było też sporo o ekologii. Papież Franciszek nie mówi niczego bulwersującego, ale tematyka jego nauczania dziwnie wpisuje się w agendę polityczną światowej lewicy. Czy jest to akurat odpowiednia droga do zapewnienia sobie życzliwości dla Kościoła?
W Atenach Franciszek dodatkowo przedstawił prośbę katolików o „przebaczenie” ze strony prawosławnych za schizmę z XI wieku.
Mówił o „błędach” i „wstydzie” Kościoła i poszedł tu znacznie dalej, niż 20 lat Jan Paweł II.
Franciszek mówił: „Historia ma swój ciężar i dzisiaj odczuwam potrzebę ponowienia tutaj mojej prośby o przebaczenie, skierowanej do Boga i do moich braci za błędy popełnione przez wielu katolików. Wielką pociechą jest jednak dla mnie pewność, że mamy korzenie apostolskie, i że, pomimo wypaczeń czasu, owa Boża roślina wzrasta i przynosi owoce w tym samym Duchu. Wzajemne rozpoznawanie wydawanych owoców i wspólne dziękczynienie za to Panu jest łaską”.
Jednak by doszło do pojednania, to obydwie strony powinny wyrazić żal.
Schizma nie była jednorazowym aktem, lecz procesem, który trwał do XIII w. Spór o filioque (pochodzenie Ducha św.) był tu równi ważny jak czynniki polityczne, historyczne, czy geograficzne. Historycy winą za powstanie schizmy obarczają zarówno Rzym, jak i Konstantynopol. Dlaczego więc przeprosiny idą tylko z Rzymu?
Kiedy papież przybył do archidiecezji, w obecności dziennikarzy podszedł do niego prawosławny pop krzycząc: „jesteś heretykiem!”. Został spacyfikowany przez policję.
Franciszek spotykał się też z duchowieństwem katolickim. Przewodniczący greckiego episkopatu katolickiego wskazał wprost na trudności w nawiązaniu z Kościołem prawosławnym dobrych relacji, a zwłaszcza współpracy na poziomie instytucjonalnym.
W relacjach katolicyzmu z państwem doszło do postępów dopiero po ustawie z… 2014 roku, która uznała osobowość prawną Kościoła katolickiego w Grecji. I gdzie tu jest równouprawniony dialog? Franciszek doprowadza do dewaluacji „przepraszania” i zarazem samobiczowania się katolicyzmu. I nie jest to nadstawianie drugiego policzka, ale niszczenie działu teologii fundamentalnej i katolickiej apologetyki.
Zdaje się zresztą , że druga strona też miałaby za co przepraszać. Także na polskim podwórku; o czym być papież z Argentyny nie wie. Wystarczy przypomnieć, że 6 października 1996 papież Jan Paweł II beatyfikował Wincentego Lewoniuka i 12 towarzyszy, „Męczenników podlaskich”, 13 unitów zamordowanych w Pratulinie.
Są nadal błogosławionymi Kościoła katolickiego. 24 stycznia 1874 wojsko rosyjskie na rozkaz Moskwy i cara „opiekuna prawosławia” otworzyło ogień do parafian modlących się przed świątynią skonfiskowaną przez zaborcę na rzecz „ottrodoksów”. Był to jeden z epizodów kasacji unickiej diecezji chełmskiej i przymusowego podporządkowania unitów Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej. Ortodoksi więc także mają za co mówić „przepraszamy”.
W niedzielę 6 grudnia papież Franciszek był też w ośrodku dla uchodźców na greckiej wyspie Lesbos. Mówił, że „smutno słyszeć o wykorzystywaniu wspólnych funduszy do budowy murów” i wiadomo do kogo pił w tej materii.
Jego wypowiedzi dotyczą jakiejś nadzwyczajnej „beatyfikacji” zjawiska migracji. Można zrozumieć, że migranci dla lewicy są „zastępczym proletariatem” ich ideologii, ale stawianie ich na piedestał jakiegoś nowego „ludu bożego”, nowych „maluczkich” tego świata jest w przypadku w większości wyznawców islamu znaczną przesadą.
Można migrantom nadawać jakieś nowe teologiczne znaczenie, ale kłóci się ono z codziennym doświadczeniem państw dotkniętych tym zjawiskiem. Wreszcie zachęca do podobnych podróży i niebezpieczeństw innych. Realizm wskazuje, że przyjęcie całej biedy świata (zresztą dość względnej) np. do Europy nie będzie budowaniem żadnego „królestwa sprawiedliwości”, ale obszaru chaosu.
Skąd więc ta przewaga tematu migracji, uzupełnionego polityką klimatyzmu u papieża? Czy to zwycięstwo tez teologii wyzwolenia, która powstała na rodzimym kontynencie Franciszka?
Papież na Lampedusie przywołał m.in. słowa wypowiedziane na wyspie pięć lat temu przez ekumenicznego zwierzchnika prawosławia, patriarchę Bartłomieja: „Ci, którzy się was boją, nie widzieli waszych oczu. Ci, którzy się was boją, nie widzieli waszych twarzy”. Niektórzy jednak te twarze i oczy widzą na co dzień… i się jednak boją? Papież dodał, że „historia uczy nas, że zamknięcie i nacjonalizm prowadzą do katastrofalnych skutków”. Czy jednak lekarstwem ma być „open society” promowane przez Sorosa?
Odnosząc się do Grecji oświadczył: „Musimy jednak z goryczą przyznać, że ten kraj, jak inne, nadal jest przyciśnięty do muru, i że są w Europie tacy, którzy uparcie traktują ten problem jako sprawę, która ich nie dotyczy. (…) Smutno słyszeć o wykorzystywaniu wspólnych funduszy do budowania murów jako rozwiązania”.
Papież zacytował ocalałego z Holokaustu Elie Wiesela: „Kiedy zagrożone jest ludzkie życie, kiedy zagrożona jest ludzka godność, granice państwowe stają się nieistotne”. Dodał, że w różnych społeczeństwach przeciwstawiane są sobie „w sposób ideologiczny” bezpieczeństwo i solidarność, wymiar lokalny i uniwersalny, tradycja i otwartość.
W tym miejscu dobrze sobie przypomnieć, że nieomylność Franciszka dotyczy tylko prawd wiary, chociaż i tu mogą nas jeszcze czekać, niestety, niespodzianki…
Pope Francis apologises for mistakes of Catholics in meeting with Greek Orthodox leaders in Athens, Greece https://t.co/NOgRW2faOt pic.twitter.com/Drk9FT38SB
— Catholic Recruitment (@RC_Employment) December 5, 2021
Źródło: AFP/ Le Figaro/ PAP/ KAI
